Çevre Hukuku
Çevre; insanların, hayvanların, bitkilerin ve diğer canlıların yaşamlarını sürdürdükleri doğal ve yapay unsurların bütününü ifade etmektedir. Toprak, hava, su, ormanlar, kıyılar, doğal kaynaklar ve canlıların yaşam alanları çevrenin temel bileşenleri arasında yer almaktadır.
Anayasa’nın 56. maddesinde herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğu; çevreyi geliştirme, çevre sağlığını koruma ve çevre kirlenmesini önleme ödevinin devlete ve vatandaşlara ait olduğu düzenlenmiştir.
Çevre hukukuna ilişkin temel hükümler 2872 sayılı Çevre Kanunu’nda yer almakla birlikte çevresel etki değerlendirmesi, atık yönetimi, su ve hava kirliliği, gürültü, ormanların korunması, imar faaliyetleri, kıyılar, doğal varlıklar ve yaban hayatı hakkında farklı kanun ve ikincil düzenlemelerin birlikte uygulanması gerekebilir.
Çevre hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar idare hukuku, ceza hukuku, özel hukuk ve imar hukukuyla bağlantılı olabilir. Bu nedenle her somut olayın; faaliyetin niteliği, çevresel etkileri, izin ve ruhsatları, idari kararlar, teknik raporlar ve mevcut deliller dikkate alınarak ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevre hukuku kapsamında başlıca aşağıdaki konularda avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmeti sunulmaktadır.
Çevrenin Kasten Kirletilmesi Suçu
Türk Ceza Kanunu’nun 181. maddesinde, atık veya artıkların ilgili mevzuatta belirlenen teknik usullere aykırı olarak ve çevreye zarar verecek biçimde toprağa, suya veya havaya verilmesiyle bağlantılı bazı fiiller suç olarak düzenlenmiştir.
Bu suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmalarda;
- Kirlenmeye neden olduğu ileri sürülen faaliyetin niteliği,
- Atık veya artığın türü,
- Numune alma ve analiz işlemleri,
- Çevresel ölçüm ve laboratuvar raporları,
- İzin, ruhsat ve lisans belgeleri,
- Fiil ile çevresel zarar arasındaki bağlantı,
- Şüpheli veya sanığın eylem üzerindeki yetki ve sorumluluğu
değerlendirilebilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevrenin kasten kirletilmesi suçuna ilişkin soruşturma ve ceza davalarında şüpheli veya sanık müdafiliği ile mağdur, müşteki veya katılan vekilliği kapsamında avukatlık hizmeti sunulmaktadır.
Çevrenin Taksirle Kirletilmesi Suçu
Türk Ceza Kanunu’nun 182. maddesinde, çevrenin taksirle kirletilmesiyle bağlantılı fiiller düzenlenmiştir.
Bu suç bakımından gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne uyulup uyulmadığı, çevresel sonucun öngörülebilirliği, işletmenin faaliyet koşulları ve meydana gelen zararın kapsamı değerlendirilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevrenin taksirle kirletilmesi iddialarına ilişkin soruşturma ve kovuşturma süreçleri takip edilmektedir.
Gürültüye Neden Olma Suçu ve Gürültüden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
Türk Ceza Kanunu’nun 183. maddesinde, ilgili mevzuatta belirlenen yükümlülüklere aykırı olarak başka bir kişinin sağlığının zarar görmesine elverişli biçimde gürültüye neden olunması suç olarak düzenlenmiştir.
Gürültüden kaynaklanan uyuşmazlıklar, somut olayın özelliklerine göre ceza soruşturmasına, idari yaptırıma veya özel hukuk taleplerine konu olabilir.
Bu uyuşmazlıklarda;
- Gürültünün kaynağı,
- Ölçümün zamanı ve yöntemi,
- Yetkili birimlerce düzenlenen tutanaklar,
- Gürültü sınır değerleri,
- Faaliyetin izin ve ruhsat durumu,
- Gürültünün sürekliliği ve etkileri
birlikte değerlendirilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, gürültüden kaynaklanan şikâyet, idari başvuru, dava ve ceza soruşturması süreçlerine ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
İmar Kirliliğine Neden Olma Suçu
Türk Ceza Kanunu’nun 184. maddesinde, yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata aykırı olarak bina yapılması ya da yaptırılmasıyla bağlantılı bazı fiiller suç olarak düzenlenmiştir.
İmar kirliliğine neden olma suçuna ilişkin dosyalarda;
- Yapının bina niteliğinde olup olmadığı,
- Yapı ruhsatının bulunup bulunmadığı,
- Ruhsata aykırılığın kapsamı,
- Yapının bulunduğu alan,
- Yapıyı yapan veya yaptıran kişinin tespiti,
- Yapının sonradan ruhsata ve imar planına uygun hâle getirilip getirilmediği
incelenebilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, imar kirliliğine neden olma suçuna ilişkin soruşturma ve kovuşturma süreçleri takip edilmektedir.
Çevresel Etki Değerlendirmesi Süreçleri
Çevresel etki değerlendirmesi, gerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevre üzerindeki muhtemel olumlu ve olumsuz etkilerinin belirlenmesi ve alınması gereken önlemlerin değerlendirilmesine yönelik idari bir süreçtir.
ÇED süreçlerinde;
- “ÇED Olumlu” kararları,
- “ÇED Gerekli Değildir” kararları,
- Proje tanıtım dosyaları,
- ÇED raporları,
- Halkın katılımı toplantıları,
- Kurum görüşleri,
- Projenin yeri ve çevresel etkileri
idari uyuşmazlığa konu olabilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, ÇED süreçlerindeki idari işlemlerin incelenmesi, idari başvuruların hazırlanması ve gerekli hâllerde iptal davası açılması süreçleri takip edilmektedir.
Çevre İzinleri ve Lisansları
Bazı işletme ve faaliyetlerin yürütülebilmesi için çevre izni, çevre lisansı veya ilgili mevzuatta öngörülen başka izinlerin alınması gerekebilir.
Başvurunun reddedilmesi, izin veya lisansın iptal edilmesi, faaliyetin durdurulması ya da işletme hakkında idari yaptırım uygulanması hâlinde idari uyuşmazlık ortaya çıkabilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevre izinleri ve lisanslarından kaynaklanan idari başvuru ve dava süreçlerine ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
Çevre Kanunu Kapsamında İdari Para Cezaları
2872 sayılı Çevre Kanunu ve ilgili mevzuat hükümlerine aykırı davranıldığı iddiasıyla gerçek veya tüzel kişiler hakkında idari para cezası uygulanabilir.
Bu işlemlerin hukuka uygunluğu değerlendirilirken;
- Cezayı uygulayan makamın yetkisi,
- İhlalin somut biçimde tespit edilip edilmediği,
- Tutanak, ölçüm ve analizlerin içeriği,
- Fiilin ilgili kişi veya işletmeyle bağlantısı,
- Ceza miktarının hesaplanması,
- Tekerrür hükümleri,
- Tebligat ve zamanaşımı
incelenir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevre mevzuatı kapsamında uygulanan idari para cezalarına karşı başvuru ve dava süreçleri takip edilmektedir.
Faaliyetin Durdurulması ve İş Yerinin Kapatılması İşlemleri
Çevre mevzuatına aykırı faaliyetler nedeniyle işletmenin faaliyetinin geçici olarak durdurulması, tesisin kapatılması veya belirli faaliyetlerin yasaklanması gündeme gelebilir.
Bu işlemlerde ihlalin niteliği, çevresel risk, idarenin yetkisi, ölçülülük, savunma hakkı ve işlemin dayandığı teknik tespitler değerlendirilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, faaliyetin durdurulması veya iş yerinin kapatılması işlemlerine karşı yürütmenin durdurulması talepli iptal davalarına ilişkin hukuki süreçler yürütülmektedir.
Atık Yönetiminden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
Atıkların toplanması, taşınması, geçici olarak depolanması, geri kazanılması ve bertaraf edilmesi çevre mevzuatında belirlenen kurallara tabidir.
Tehlikeli atıklar, tıbbi atıklar, sanayi atıkları, ambalaj atıkları ve diğer atık türleri bakımından farklı yükümlülükler öngörülebilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, atık yönetimiyle bağlantılı izin, lisans, idari yaptırım ve ceza soruşturması süreçlerine ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
Su, Hava ve Toprak Kirliliğinden Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
Sanayi faaliyetleri, atık su deşarjı, emisyonlar, kimyasal maddeler, tarımsal faaliyetler veya diğer nedenlerle suyun, havanın ya da toprağın kirletildiği ileri sürülebilir.
Bu uyuşmazlıklarda;
- Ölçüm ve numune alma işlemleri,
- Laboratuvar sonuçları,
- Deşarj ve emisyon izinleri,
- Kirliliğin kaynağı,
- Çevresel zararın kapsamı,
- Faaliyet ile zarar arasındaki illiyet bağı
değerlendirilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, su, hava ve toprak kirliliğinden kaynaklanan idari, cezai ve hukuki süreçler takip edilmektedir.
Orman Mevzuatından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
Orman alanlarının kullanılması, işgali, açılması, yapılaşmaya konu edilmesi, ağaç kesilmesi veya orman ürünlerinin mevzuata aykırı biçimde elde edilmesi idari ve cezai sonuçlar doğurabilir.
Orman sınırları, kadastro işlemleri, izinler, tahsisler ve orman niteliğinin belirlenmesi de uyuşmazlığa konu olabilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, orman mevzuatından kaynaklanan ceza soruşturmaları, idari işlemler ve taşınmaz uyuşmazlıklarına ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
Kara Avcılığı ve Yaban Hayatının Korunmasına İlişkin Uyuşmazlıklar
Yaban hayvanlarının korunması, avlanma dönemleri, avlanma usulleri, yasak bölgeler ve avlanma araçları ilgili mevzuat hükümlerine tabidir.
Mevzuata aykırı avlanma iddiasıyla idari para cezası, tazminat veya müsadere işlemleri uygulanabilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, kara avcılığı ve yaban hayatının korunmasına ilişkin idari ve cezai süreçler takip edilmektedir.
Su Ürünleri Mevzuatından Kaynaklanan Uyuşmazlıklar
Su ürünlerinin avlanması, üretilmesi, taşınması ve ticareti ilgili mevzuatta öngörülen izin, dönem, bölge ve yöntem sınırlamalarına tabidir.
Aykırılık iddiasıyla idari para cezası, ürünlere veya araçlara el konulması ve faaliyetin durdurulması gibi işlemler uygulanabilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, su ürünleri mevzuatından kaynaklanan idari ve cezai uyuşmazlıklara ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
Çevresel Zararlardan Kaynaklanan Tazminat Talepleri
Çevre kirliliği veya çevreye zarar veren bir faaliyet nedeniyle kişilerin sağlığında, taşınmazlarında, tarımsal faaliyetlerinde ya da diğer malvarlığı değerlerinde zarar meydana gelebilir.
Zararın giderilmesine ilişkin taleplerde;
- Zararın varlığı ve kapsamı,
- Kirliliğe neden olan faaliyet,
- Fiil ile zarar arasındaki illiyet bağı,
- Kusur ve sorumluluk esasları,
- Teknik ve bilimsel raporlar
değerlendirilir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevresel zararlardan kaynaklanan maddi ve manevi tazminat taleplerine ilişkin hukuki süreçler takip edilmektedir.
Yürütmenin Durdurulması Talepleri
Çevre hukukuna ilişkin bir idari işleme karşı dava açılması, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz.
İşlemin açıkça hukuka aykırı olması ve uygulanması hâlinde telafisi güç veya imkânsız zararların doğması koşullarının birlikte bulunması durumunda yürütmenin durdurulması talep edilebilir.
Çevresel etkilerin ortaya çıktıktan sonra giderilmesinin güç olabileceği durumlarda, yürütmenin durdurulması talebinin somut olaya ilişkin bilimsel ve teknik verilerle açıklanması önem taşır.
Türker Hukuk Bürosu tarafından, çevresel işlemlere karşı açılan davalarda yürütmenin durdurulması taleplerinin hazırlanması ve yargısal süreçlerin takip edilmesine ilişkin hukuki hizmet sunulmaktadır.
Genel Değerlendirme
Çevre hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklarda;
- İzin ve ruhsat belgeleri,
- ÇED raporları ve kararları,
- Denetim tutanakları,
- Numune ve ölçüm sonuçları,
- Bilirkişi ve laboratuvar raporları,
- İdari yaptırım kararları,
- Proje ve imar belgeleri,
- Fotoğraf, video ve uydu görüntüleri,
- Çevresel zararın etkilerini gösteren diğer belgeler
birlikte değerlendirilmelidir.
Çevre hukukuna ilişkin bazı idari işlemler bakımından özel başvuru ve dava süreleri bulunmaktadır. Bu nedenle işlemin ilan veya tebliğ tarihi, görevli mahkeme ve varsa zorunlu idari başvuru yolları somut olay kapsamında ayrıca incelenmelidir.
Türker Hukuk Bürosu tarafından sunulan avukatlık ve hukuki danışmanlık hizmetleri, somut olayın özellikleri ve yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yürütülmektedir.
Bu sayfada yer alan açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Açıklamalar, belirli bir idari işlem, soruşturma veya uyuşmazlık bakımından hukuki görüş, işlemin iptal edileceğine veya davanın sonucuna ilişkin garanti ya da taahhüt niteliğinde değildir.
İletişim Bilgileri
Türker Hukuk Bürosu
Adres: Demirtaşpaşa Mahallesi, Ankara Yolu Caddesi, No: 36, Tüze Plaza, Kat: 12, Daire: 42-43, Osmangazi / Bursa
Telefon: 0 533 250 49 13
E-posta: info@avukatmehmetturker.com
