Genel bakış
Arabuluculuk; uyuşmazlığın taraflarının, tarafsız ve bağımsız bir arabulucunun yardımıyla kendi çözümlerini bulduğu, gönüllülük, eşitlik ve gizlilik ilkelerine dayanan bir yoldur. Arabulucu karar vermez; tarafların iletişim kurmasını, menfaatlerini ve seçeneklerini görmelerini sağlar.
Av. Mehmet Türker, arabulucu sıfatıyla zorunlu ve ihtiyari arabuluculuk süreçlerinde görev almaktadır. Büro, arabuluculuk görüşmelerinde tarafları vekil olarak da temsil eder; bu iki rol aynı uyuşmazlıkta birlikte üstlenilmez.
Bazı uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Diğer özel hukuk uyuşmazlıklarında ise taraflar diledikleri anda ihtiyari arabuluculuğa başvurabilir.
Hizmet verdiğimiz konular
Zorunlu (dava şartı) arabuluculuk
İşçi–işveren arasındaki alacak, tazminat ve işe iade uyuşmazlıkları; konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari uyuşmazlıklar; belirli tüketici uyuşmazlıkları; kira, kat mülkiyeti, komşu hakkı ve ortaklığın giderilmesi uyuşmazlıklarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur. Arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
İhtiyari arabuluculuk
Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği her türlü özel hukuk uyuşmazlığı, dava öncesinde ya da dava sürerken arabuluculuğa taşınabilir. Miras, ortaklık, inşaat ve ticari ilişkiler gibi süregelen ilişkilerde, ilişkiyi koruyarak çözüm aramak için sıkça tercih edilir.
Süreç nasıl işler?
Başvuru, adliyedeki arabuluculuk bürosuna ya da doğrudan bir arabulucuya yapılır. Arabulucu tarafları ilk toplantıya davet eder; ortak ve ayrı görüşmelerle seçenekler değerlendirilir. Zorunlu arabuluculukta görüşmeler kanunda belirlenen süre içinde (örneğin iş uyuşmazlıklarında üç hafta, zorunlu hâllerde bir hafta uzatılabilir) tamamlanır ve sonuç bir son tutanakla belgelenir.
Anlaşma belgesinin gücü
Taraflar anlaşırsa anlaşma belgesi düzenlenir. Taraflar, avukatları ve arabulucu birlikte imzaladığında belge ilam niteliğinde belge sayılır ve doğrudan icraya konulabilir; aksi hâlde mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınabilir. Anlaşılan konularda aynı uyuşmazlık için ayrıca dava açılamaz.
Arabuluculukta taraf vekilliği
Arabuluculuk masasında yapılan anlaşma kesin sonuç doğurduğundan, talebin hukuki dayanağının, hesaplamaların ve olası dava riskinin önceden doğru belirlenmesi gerekir. Büro, müvekkilleri adına hazırlık, görüşme ve anlaşma metninin hazırlanması aşamalarında temsil eder.
Gizlilik ve tarafsızlık
Arabuluculuk sürecinde sunulan belgeler ve yapılan açıklamalar, taraflar aksini kararlaştırmadıkça gizlidir ve sonraki bir davada delil olarak kullanılamaz. Arabulucu tarafsızlığını etkileyebilecek durumları taraflara açıklamakla yükümlüdür.
Süreç nasıl işler?
Uyuşmazlığın niteliği
Konunun zorunlu arabuluculuğa tabi olup olmadığı ve hangi arabuluculuk bürosuna başvurulacağı belirlenir.
Hazırlık
Talep, hesaplamalar ve belgeler hazırlanır; müzakere sınırları ve seçenekler belirlenir.
Görüşmeler
Arabulucunun yönettiği ortak ve ayrı toplantılarda çözüm seçenekleri değerlendirilir.
Anlaşma ya da son tutanak
Anlaşma belgesi ilam niteliğinde düzenlenir; anlaşma olmazsa son tutanakla dava yolu açılır.
Görüşmeye gelirken
Aşağıdaki belgelerden elinizde olanların aslını ya da okunaklı bir kopyasını getirmeniz değerlendirmeyi hızlandırır. Hepsinin hazır olması gerekmez; eksikler görüşmede birlikte belirlenir.
- Taraflar arasındaki sözleşme ve yazışmalar
- Talebinize ilişkin hesaplamalar ve faturalar
- İş uyuşmazlıklarında bordro, SGK dökümü ve fesih evrakı
- Kira uyuşmazlıklarında kira sözleşmesi ve ödeme kayıtları
- Ortaklığın giderilmesinde tapu kaydı ve paydaş bilgileri
Önemli süreler
| Konu | Süre | Ne zaman başlar? |
|---|---|---|
| İş uyuşmazlıklarında arabuluculuk süreci | 3 hafta (+1 hafta) | Arabulucunun görevlendirilmesi |
| Ticari uyuşmazlıklarda arabuluculuk süreci | 6 hafta (+2 hafta) | Arabulucunun görevlendirilmesi |
| İşe iade için başvuru | 1 ay | Fesih bildiriminin tebliği |
Tablodaki süreler genel kurallardır; somut olayda özel bir düzenleme ya da farklı bir başlangıç tarihi söz konusu olabilir. Süreyi kaçırmamak için tebligatı aldığınız gün değerlendirme yapılması önerilir.
Sık sorulan sorular
Zorunlu arabuluculuğa başvurmadan dava açarsam ne olur?
Dava şartı yokluğundan usulden reddedilir. Bu nedenle iş, ticari, kira, kat mülkiyeti, komşuluk ve ortaklığın giderilmesi gibi uyuşmazlıklarda önce arabulucuya başvurulmalıdır.
İlk arabuluculuk toplantısına katılmazsam ne olur?
Geçerli bir mazereti olmadan ilk toplantıya katılmayan taraf, son tutanakta belirtilir ve sonradan açılan davada kısmen ya da tamamen haklı çıksa bile yargılama giderlerinin tamamından sorumlu tutulabilir; lehine vekâlet ücretine hükmedilmeyebilir.
Arabuluculukta varılan anlaşma icraya konulabilir mi?
Evet. Taraflar, avukatları ve arabulucu tarafından birlikte imzalanan anlaşma belgesi ilam niteliğindedir ve doğrudan icraya konulabilir. Diğer durumlarda mahkemeden icra edilebilirlik şerhi alınabilir.
Arabuluculuk ücretini kim öder?
Zorunlu arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ilk görüşmelerin ücreti kanunda belirtilen ölçüde Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır; anlaşma hâlinde ücret, aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit ödenir. Ücret tarifesi her yıl yeniden belirlenir.
Genel değerlendirme
Arabuluculuk, uyuşmazlığın daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle çözülmesini sağlayabilir; ancak her uyuşmazlık için uygun olmayabilir. Hangi yolun tercih edileceği; talebin niteliği, delillerin durumu, tarafların ilişkisi ve olası dava riski birlikte değerlendirilerek belirlenir.
Bu sayfadaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır; belirli bir olay veya uyuşmazlık bakımından hukuki görüş, sonuç garantisi ya da taahhüt niteliğinde değildir. Süre ve tutarlar mevzuat değişiklikleriyle değişebilir.
