Gayrimenkul ve İnşaat
Aidat Ödemeyen Kat Maliki: Ortak Giderler, Yüzde Beş Gecikme Tazminatı, İcra Takibi ve Kanuni İpotek
Ortak giderlerin eşit ve arsa payına göre paylaşımı, aylık yüzde beş gecikme tazminatı, kiracının sınırlı sorumluluğu, icra takibi, zorunlu arabuluculuk, kanuni ipotek, işletme projesi ve kurul kararlarına itiraz.
Av. Mehmet TürkerKurucu Avukat
7 dk okuma
Apartman ve sitelerde en sık yaşanan uyuşmazlıkların başında aidat ödemeyen kat maliki gelir. Bir dairenin aylarca aidat ödememesi, kapıcı maaşından asansör bakımına kadar tüm ortak giderlerin diğer kat maliklerinin sırtına yüklenmesi anlamına gelir. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu (KMK), bu duruma karşı yöneticiye ve kat maliklerine etkili araçlar tanır: icra takibi, dava, aylık yüzde beş gecikme tazminatı ve bağımsız bölüm üzerine kanuni ipotek. Bu rehberde ortak giderlerin nasıl paylaştırıldığını, aidatın kimden istenebileceğini, kiracının sorumluluğunu, takip ve dava sürecini ve kat malikleri kurulu kararlarına itirazı ele alıyoruz.
Ortak giderler nasıl paylaştırılır?
KMK’nın 20. maddesine göre kat malikleri, aralarında başka türlü bir anlaşma yoksa ortak giderlere şu şekilde katılmakla yükümlüdür:
- Eşit olarak: Kapıcı, kaloriferci, bahçıvan ve bekçi giderleri ile bunlar için toplanacak avans,
- Arsa payı oranında: Ana gayrimenkulün sigorta primleri, ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri, yönetici aylığı gibi diğer giderler ve ortak tesislerin işletme giderleri.
Bu kural emredici değildir. Yönetim planında veya kat malikleri arasında yapılan anlaşmada farklı bir dağıtım öngörülebilir. Bu nedenle bir uyuşmazlıkta ilk bakılacak belge yönetim planıdır.
“Ben kullanmıyorum, ödemem” savunması geçerli mi?
Hayır. KMK m.20/1-c açıkça düzenler: Kat malikleri, ortak yer veya tesisler üzerindeki kullanma hakkından vazgeçtiğini ya da kendi bağımsız bölümünün durumu nedeniyle bunlardan yararlanmaya ihtiyacı olmadığını ileri sürerek gider ve avans payını ödemekten kaçınamaz. Zemin kattaki daire sahibinin asansör giderine, dairesi boş olan malikin kapıcı giderine katılmaktan kaçınması bu nedenle hukuken mümkün değildir.
Gecikme tazminatı: aylık yüzde beş
KMK’nın 20. maddesine göre gider ve avans payının tamamını ödemeyen kat maliki, ödemede geciktiği günler için aylık yüzde beş hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlüdür. Bu oran kanundan doğar; ayrıca kararlaştırılmasına gerek yoktur. Gecikme tazminatı, borcun ödenmesi gereken tarihten itibaren gecikilen gün sayısına göre hesaplanır.
Örneğin aylık 2.000 TL aidatı üç ay geciktiren malik için gecikme tazminatı, her ayın aidatına ayrı ayrı ve gecikilen gün sayısıyla orantılı olarak uygulanır. Yönetim planında daha düşük bir oran belirlenmişse o oran uygulanabilir.
Aidat kimden istenebilir?
Kat maliki
Ortak gider borcunun asıl sorumlusu bağımsız bölümün malikidir. Dairenin boş olması, malikin başka şehirde yaşaması veya daireyi kiraya vermiş olması bu sorumluluğu ortadan kaldırmaz.
Kiracı ve oturma hakkı sahibi
KMK’nın 22. maddesine göre bağımsız bölümde kira sözleşmesine, oturma hakkına veya başka bir sebebe dayanarak sürekli olarak yararlananlar da kat malikinin gider ve avans borcundan ve gecikme tazminatından müştereken ve müteselsilen sorumludur. Ancak kiracının sorumluluğu, ödemekle yükümlü olduğu kira miktarıyla sınırlıdır ve yaptığı ödeme kira borcundan düşülür.
Bu hükmün pratik anlamı şudur: Yönetici, aidatı ödenmeyen dairede oturan kiracıya da başvurabilir. Kiracı aidatı ödediğinde bunu kira bedelinden mahsup edebilir. Kira sözleşmesinde aidatın kiracıya ait olduğu kararlaştırılmışsa, bu iç ilişkide kiracı ile ev sahibi arasındaki paylaşımı belirler; yöneticinin kat malikine başvurma hakkını ortadan kaldırmaz.
Aidat borcunun tahsili: icra takibi ve dava
KMK m.20’ye göre gider veya avans payını ödemeyen kat maliki hakkında, diğer kat maliklerinden her biri veya yönetici tarafından yönetim planına, kanuna ve genel hükümlere göre dava açılabilir veya icra takibi yapılabilir.
1. İlamsız icra takibi
Uygulamada en sık kullanılan yol, yönetici tarafından icra dairesinde başlatılan ilamsız takiptir. Takip talebinde borcun dönemleri, tutarları ve gecikme tazminatı ayrı ayrı gösterilir. Takibe dayanak olarak kat malikleri kurulu kararı, işletme projesi ve aidat dökümü hazırlanmalıdır. Borçlu ödeme emrine yedi gün içinde itiraz etmezse takip kesinleşir.
2. Borçlu itiraz ederse
Borçlunun itirazıyla takip durur. Bu durumda alacaklı, itirazın tebliğinden itibaren bir yıl içinde itirazın iptali davası açabilir; dava kazanılırsa takip kaldığı yerden devam eder ve koşulları varsa borçlu icra inkâr tazminatına da mahkûm edilir. Sürecin ayrıntıları için itirazın iptali davası rehberimize bakabilirsiniz.
3. Zorunlu arabuluculuk
1 Eylül 2023’ten itibaren Kat Mülkiyeti Kanunu’ndan kaynaklanan uyuşmazlıklarda dava açılmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (6325 sayılı Kanun m.18/B). Aidat alacağına ilişkin davalar da uygulamada bu kapsamda değerlendirilmektedir. Arabuluculukta anlaşma sağlanırsa, anlaşma belgesine sulh hukuk mahkemesinden icra edilebilirlik şerhi alınabilir.
4. Görevli mahkeme
Kat mülkiyetinden doğan uyuşmazlıklarda görevli mahkeme, ana gayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesidir.
Kanuni ipotek hakkı
Aidat borcu icra takibi ve kiracıya başvurma yoluyla da tahsil edilemezse KMK’nın 22. maddesi son çare olarak güçlü bir güvence sunar: Mahkemece tespit edilen borcunu ödemeyen kat malikinin bağımsız bölümü üzerine, yöneticinin, yönetici yoksa kat maliklerinden birinin yazılı istemiyle, borç tutarı için diğer kat malikleri lehine kanuni ipotek tescil edilir.
Kanuni ipotek, daire satılsa bile taşınmazın üzerinde kalır ve borcun tahsilini güvence altına alır. Ayrıca kat maliklerinin gider borcundan doğan alacaklarının öncelikli olduğu da kanunda açıkça düzenlenmiştir.
Aidat miktarı nasıl belirlenir? İşletme projesi
Aidat tutarı, ana gayrimenkulün bir yıllık tahmini gelir ve giderlerini, her kat malikine düşen payı ve ödenecek avans tutarını gösteren işletme projesine göre belirlenir. 7 Mayıs 2026 tarihli 7579 sayılı Kanun’la KMK’nın 37. maddesinde değişiklik yapılmıştır. Buna göre işletme projesi kat malikleri genel kurulunda onaylanır. Kabul edilmiş bir proje yoksa yönetici geçici bir işletme projesi hazırlar ve bu proje en geç üç ay içinde kurulda karara bağlanır. Mevcut bir işletme projesi varsa, geçici projede öngörülecek bedel bir önceki yıla ait yeniden değerleme oranını aşamaz.
KMK m.37’ye göre kesinleşen işletme projeleri ve kat malikleri kurulunun işletme giderlerine ilişkin kararları, İcra ve İflas Kanunu’nun 68. maddesinde sayılan belgelerden sayılır. Bu sayede borçlunun itirazı icra mahkemesinde itirazın kaldırılması yoluyla daha hızlı aşılabilir. Bu nedenle işletme projesinin usulüne uygun hazırlanması ve kat maliklerine imza karşılığında veya taahhütlü mektupla bildirilmesi önemlidir.
Kat malikleri kurulu kararlarına itiraz
Aidat tutarını haksız bulan kat maliki, ödemekten kaçınmak yerine kararın iptalini istemelidir. KMK’nın 33. maddesine göre kat malikleri kurulu kararlarına karşı:
- Toplantıya katılıp aykırı oy kullanan kat maliki, karar tarihinden itibaren bir ay içinde,
- Toplantıya katılmayan kat maliki, kararı öğrenmesinden itibaren bir ay içinde ve her halde karar tarihinden itibaren altı ay içinde,
ana gayrimenkulün bulunduğu yerdeki sulh hukuk mahkemesinde iptal davası açabilir. Yok veya mutlak butlanla hükümsüz kararlar için süre şartı aranmaz. Kurul kararları noter onaylı karar defterine yazılır ve toplantıya katılan kat maliklerince imzalanır (m.32). Süre hesabı için yasal süre hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Diğer yükümlülüklere aykırılık: hâkimin müdahalesi
Aidat dışında, kat maliklerinin birbirini rahatsız etmesi, ortak yerleri işgal etmesi veya yönetim planına aykırı davranması da sık görülen sorunlardır. KMK m.18 uyarınca kat malikleri ve kiracılar doğruluk kurallarına uymak ve birbirini rahatsız etmemekle yükümlüdür. Bu yükümlülüklere aykırılık halinde zarar gören kat maliki, sulh hukuk mahkemesinden hâkimin müdahalesini isteyebilir (m.33). Hâkim, kararını tespit ettiği kısa bir süre içinde yerine getirilmesini emreder; bu karara uymayanlara aynı mahkemece idari para cezası verilir.
Sık yapılan hatalar
- Kayıt tutmamak: Gelir-gider dökümleri, banka hareketleri ve karar defteri düzenli tutulmazsa takip ve davada ispat güçleşir.
- Gecikme tazminatını yanlış hesaplamak: Fahiş veya dayanaksız faiz talepleri itiraz sebebi olur.
- Arabuluculuğu atlamak: Dava şartı olan arabuluculuğa başvurulmadan açılan dava usulden reddedilir.
- Borçlu malikin aidatı ödemeyip kararı dava etmemesi: Haksız bulunan aidat kararı süresinde iptal ettirilmezse bağlayıcı olmaya devam eder.
- Kiracıyı tamamen sorumlu tutmak: Kiracının sorumluluğu kira bedeliyle sınırlıdır; asıl borçlu kat malikidir.
Sıkça sorulan sorular
Aidat borcu zamanaşımına uğrar mı?
Ortak gider ve aidat alacakları da genel zamanaşımı kurallarına tabidir. Uzun süre birikmiş borçlarda zamanaşımı savunmasıyla karşılaşmamak için alacakların gecikmeden takibe konulması gerekir.
Aidat ödemeyen malikin suyu veya ısınması kesilebilir mi?
Yöneticinin kendiliğinden su, elektrik veya ısınma gibi temel hizmetleri kesmesi, kişinin konut kullanımını engelleyen hukuka aykırı bir uygulama olarak değerlendirilebilir. Doğru yol kanunda öngörülen icra ve dava yollarıdır.
Daireyi yeni satın aldım, önceki malikin aidat borcundan sorumlu muyum?
Aidat borcu kural olarak borcun doğduğu dönemdeki malike aittir. Ancak bağımsız bölüm üzerine kanuni ipotek tescil edilmişse, ipotek taşınmazla birlikte devam eder. Bu nedenle satın almadan önce tapu kaydının ve yönetimden alınacak borç durumunun kontrol edilmesi önemlidir.
Site yönetimi ile apartman yönetimi arasında fark var mı?
Birden fazla parsel üzerinde kurulan toplu yapılarda (sitelerde) KMK’nın toplu yapılara ilişkin hükümleri ve toplu yapı yönetim planı uygulanır. Temsilciler kurulu ve toplu yapı yönetimi gibi ek organlar bulunur; ancak gider paylaşımı ve tahsil yolları büyük ölçüde aynı esaslara dayanır.
Taşınmaz uyuşmazlıklarına ilişkin diğer konular için gayrimenkul ve inşaat hukuku sayfamıza göz atabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Gider paylaşımı yönetim planı ve kat malikleri kurulu kararlarına göre farklılık gösterebilir; mevzuat ve yargı kararları zamanla değişebileceğinden somut durum ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacı taşır ve yayım tarihindeki mevzuata göre hazırlanmıştır. Her olayın koşulları farklıdır; somut durumunuz için bir avukattan görüş almanız önerilir.




